Kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981-2026), Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X và Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (24/11), Dự án Pháp Tạng Di Sản - Quỹ Di sản Phật giáo, Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa công bố hoàn tất việc tiếp nhận bản quyền quốc tế, chuyển ngữ và ấn hành tác phẩm Những lời dạy của đức Phật (Teachings of the Buddha), do học giả, thiền sư Jack Kornfield tuyển soạn.

Ấn phẩm được thực hiện dưới hình thức ấn tống đặc biệt, góp phần giới thiệu một công trình tuyển tập giáo pháp Phật giáo đến độc giả trong nước.

Kết nối các truyền thống Phật giáo qua một công trình tuyển soạn

Trải qua hơn 2.500 năm hình thành và phát triển, Phật giáo đã lan tỏa qua nhiều quốc gia, nền văn hóa, hình thành những truyền thống và hệ thống văn bản phong phú. Từ kinh điển Pāli của Phật giáo Theravāda, tư tưởng Bát nhã và Bồ tát đạo của Đại thừa, Thiền tông Đông Á đến Kim Cương thừa Tây Tạng, mỗi truyền thống đều có những đóng góp riêng trong việc diễn giải và thực hành giáo pháp.

Tuy nhiên, sự đa dạng về ngôn ngữ, thuật ngữ và hệ thống kinh điển cũng đặt ra không ít thách thức cho độc giả muốn tiếp cận một cách tổng quan tư tưởng Phật giáo. Trong bối cảnh đó, Những lời dạy của đức Phật được giới thiệu như một tuyển tập có cách tiếp cận liên truyền thống, tập hợp những lời dạy, kinh văn và thi kệ tiêu biểu, giúp người đọc có thêm góc nhìn về sự phong phú cũng như những điểm gặp gỡ trong các dòng chảy Phật giáo.

Tác phẩm do Jack Kornfield tuyển soạn. Ông có nền tảng nghiên cứu châu Á tại Đại học Dartmouth, từng xuất gia tu học theo truyền thống Phật giáo Nguyên thủy tại Thái Lan dưới sự hướng dẫn của thiền sư Ajahn Chah, đồng thời thực hành thiền Vipassanā tại Myanmar với các vị thầy như Mahasi Sayadaw và Sayadaw U Pandita. Sau đó, ông hoàn thành chương trình tiến sĩ tâm lý học lâm sàng và tham gia phát triển các trung tâm thực hành thiền tại Hoa Kỳ, trong đó có Insight Meditation Society và Spirit Rock Meditation Center.

Sự kết hợp giữa quá trình nghiên cứu, tu học và thực hành thiền định là nền tảng để Jack Kornfield tuyển chọn, giới thiệu những nội dung Phật học hướng đến cả chiều sâu tư tưởng lẫn khả năng ứng dụng trong đời sống.

Từ giáo lý căn bản đến tinh thần thực hành và chuyển hóa

Một điểm đáng chú ý của tuyển tập là cấu trúc nội dung không giới hạn trong một truyền thống Phật giáo riêng biệt. Phần kinh văn thuộc Phật giáo Nguyên thủy tập trung vào những giáo lý nền tảng như Tứ Diệu Đế, Bát Chính Đạo, Duyên khởi, Vô thường, Khổ và Vô ngã, cùng các bài kinh, bài kệ tiêu biểu như Kinh Từ Bi và Pháp Cú. Qua đó, người đọc có thể tiếp cận những chỉ dẫn căn bản về nhận diện khổ đau, chuyển hóa phiền não và phát triển trí tuệ.

Ở chiều kích Đại thừa và Thiền tông, tác phẩm giới thiệu tư tưởng Bát-nhã, tính Không, tinh thần phá chấp và những thi kệ của các thiền sư phương Đông như Dōgen, Ryōkan, Hàn Sơn, Thạch Ốc. Những nội dung này gợi mở cách nhìn về tỉnh thức trong đời sống thường nhật, không tách rời việc tu tập khỏi những hoạt động bình dị giữa cuộc đời.

Bên cạnh đó, các thi ca và lời dạy gắn với truyền thống Kim Cương thừa Tây Tạng, qua những tên tuổi như Padmasambhava, Milarepa và Longchenpa, góp phần giới thiệu phương pháp chuyển hóa những chướng duyên, nghịch cảnh và phiền não thành chất liệu nuôi dưỡng Bồ đề tâm.

Thông qua việc đặt các tư liệu thuộc nhiều truyền thống trong cùng một công trình, tuyển tập mở ra cơ hội đối chiếu, tìm hiểu những phương diện đa dạng của giáo pháp, đồng thời làm nổi bật mục tiêu chuyển hóa khổ đau và hướng đến giải thoát.

Góp thêm tư liệu cho nghiên cứu và thực hành Phật học

Việc giới thiệu Những lời dạy của đức Phật tại Việt Nam có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu các truyền thống Phật giáo ngày càng được quan tâm. Đối với giới nghiên cứu và người xuất gia, tác phẩm có thể là nguồn tham khảo để tiếp cận, đối chiếu những nội dung kinh điển và tư tưởng tiêu biểu giữa các truyền thống. Đối với độc giả trẻ, tuyển tập góp phần đưa giáo lý Phật giáo đến gần hơn thông qua những chủ đề gắn với đời sống nội tâm, chánh niệm, lòng từ bi và khả năng đối diện với những biến động của cuộc sống.

Theo định hướng của Dự án Pháp Tạng Di Sản - Quỹ Di sản Phật giáo, Viện Nghiên cứu Di sản Văn hóa, việc chuyển ngữ và ấn hành công trình không chỉ hướng đến giới thiệu một tác phẩm Phật học quốc tế, mà còn thể hiện nỗ lực sưu tầm, bảo tồn và lan tỏa các giá trị Di sản về tư tưởng Phật giáo.

Trong không khí hướng tới Kỷ niệm 45 năm thành lập GHPGVN và Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 24/11, ấn phẩm được kỳ vọng sẽ góp thêm một nguồn tư liệu cho hoạt động nghiên cứu, học tập và thực hành Phật pháp, đồng thời tạo nhịp cầu kết nối độc giả Việt Nam với kho tàng tri thức Phật giáo thế giới.

Tin và ảnh: Phương Viên