Với chủ đề “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, Đại hội Đại biểu Phật giáo Toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Diễn ra trong dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội, Đại hội không chỉ nhìn lại những thành tựu Phật sự đã đạt được mà còn xác lập tầm nhìn, định hướng chiến lược nhằm nâng cao năng lực tổ chức, quản trị và phụng sự xã hội trong giai đoạn mới.

Đố là những thông tin được Ban Tổ chức Đại hội đưa ra tại buổi họp báo cung cấp thông tin về ”Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, chiều ngày 02/11".

Đại hội X - Dấu mốc lịch sử trong hành trình 45 năm Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Từ ngày 5 đến 07/11/2026, tại Học viện Phật giáo Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, kết hợp Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội (07/11/1981 - 07/11/2026).

Đây là sự kiện trọng đại của tăng ni, phật tử trong và ngoài nước, đánh dấu chặng đường 45 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, tiếp nối truyền thống hơn 2.000 năm Phật giáo đồng hành cùng dân tộc.

Đại hội dự kiến có gần 2.000 đại biểu tham dự, gồm 1.645 đại biểu tăng ni cùng các phật tử tiêu biểu đại diện cho các hệ phái, tổ chức Giáo hội và cộng đồng Phật giáo Việt Nam ở nước ngoài; cùng sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương.

Đại hội lần thứ X được tổ chức sớm hơn một năm so với nhiệm kỳ thông thường nhằm kiện toàn hệ thống tổ chức Giáo hội phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc 34 Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, thành phố tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ 2026-2031 đã tạo tiền đề quan trọng cho hoạt động phật sự trong giai đoạn mới.

Với ý nghĩa đó, Đại hội có nhiệm vụ tổng kết công tác Phật sự nhiệm kỳ IX (2022-2026), thảo luận phương hướng hoạt động nhiệm kỳ X, kiện toàn tổ chức, suy tôn bổ sung thành viên Hội đồng Chứng minh, suy cử Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ mới và thông qua Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam sửa đổi lần thứ VIII.

Đồng thời, Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội là dịp tri ân chư vị tiền bối hữu công, tôn vinh những đóng góp của các thế hệ tăng ni, phật tử, nhìn lại những thành tựu nổi bật trong sự nghiệp phụng sự đạo pháp, dân tộc và nhân sinh.

Nhiệm kỳ IX: Những thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực phật sự

Trong giai đoạn 2022-2026, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, chủ động thích ứng trước những biến động của tình hình trong nước và quốc tế, đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực hoạt động.

Công tác Tăng sự, quản lý tự viện và củng cố tổ chức được quan tâm. Hiện cả nước có gần 65.000 tăng ni, gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Trong nhiệm kỳ, Giáo hội tổ chức 47 Đại giới đàn với 18.819 giới tử thụ giới; triển khai nhiều khóa bồi dưỡng nghiệp vụ trụ trì, hành chính Giáo hội, kiến thức pháp luật, quốc phòng và an ninh với gần 35.000 lượt tăng ni tham gia.

Giáo dục Phật giáo tiếp tục phát triển về quy mô và chất lượng. Các cơ sở đào tạo có 1.366 tăng ni tốt nghiệp Cử nhân Phật học, 44 tăng ni tốt nghiệp Thạc sĩ Phật học và 3 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Phật học. Các Học viện Phật giáo Việt Nam mở rộng hợp tác đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật với 11 trường đại học, viện nghiên cứu nước ngoài.

Hoạt động hoằng pháp có nhiều đổi mới, kết hợp phương thức truyền thống với công nghệ thông tin, truyền thông số và trí tuệ nhân tạo. Hơn 200 chương trình thuyết giảng được truyền hình trực tiếp; các khóa tu, lớp giáo lý, đạo tràng Phật tử và hoạt động Gia đình Phật tử tiếp tục phát triển, góp phần lan tỏa những giá trị từ bi, trí tuệ, hiếu đạo và trách nhiệm cộng đồng, đặc biệt trong thế hệ trẻ.

Trên lĩnh vực văn hóa, nghi lễ và bảo tồn di sản, dấu ấn nổi bật là việc cung rước, tôn trí Xá lợi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni từ Ấn Độ về Việt Nam nhân Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025, thu hút hơn 17 triệu lượt người chiêm bái. Xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức được cung rước về tôn trí tại Tháp Đa Bảo, Việt Nam Quốc Tự, tạo nên sự kiện tâm linh có sức lan tỏa sâu rộng.

Đặc biệt, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh với chủ đề “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững” đã khẳng định năng lực tổ chức, tinh thần hội nhập và vị thế quốc tế của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Tinh thần từ bi, cứu khổ của đạo Phật tiếp tục được thể hiện qua các hoạt động an sinh xã hội. Tổng giá trị từ thiện, an sinh xã hội trong nhiệm kỳ đạt trên 7.500 tỷ đồng. Gần 200 Tuệ Tĩnh đường, 700 phòng chẩn trị y học dân tộc và các cơ sở khám chữa bệnh từ thiện tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần chăm lo người nghèo, người yếu thế và những hoàn cảnh khó khăn.

Hoạt động đối ngoại Phật giáo được mở rộng, duy trì kết nối và hướng dẫn hoạt động Phật sự tại 35 quốc gia, vùng lãnh thổ, hỗ trợ 22 Hội Phật tử Việt Nam ở nước ngoài. Cùng với đó, việc khánh thành thêm ba ngôi chùa tại các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, triển khai xây dựng thêm chín ngôi chùa, nâng tổng số chùa tại Đặc khu Trường Sa lên 21 ngôi, tiếp tục khẳng định tinh thần đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam.

Những thành tựu trên cho thấy Giáo hội không chỉ phát triển về tổ chức, giáo dục và hoằng pháp mà còn ngày càng khẳng định vai trò trong đời sống văn hóa, xã hội và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Nhiệm kỳ X: Kỷ cương, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động phật sự

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, Giáo hội Phật giáo Việt Nam xác định phương châm “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, hướng tới xây dựng Giáo hội đoàn kết, hòa hợp, trang nghiêm và phát triển bền vững.

Định hướng này thể hiện yêu cầu đổi mới toàn diện phương thức tổ chức và hoạt động phật sự. Trong đó, kỷ cương là nền tảng bảo đảm sự thống nhất; đổi mới là động lực phát triển; hiệu lực là điều kiện thực thi và hiệu quả là thước đo chất lượng phụng sự.

Giáo hội xác định các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương; đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị; đổi mới công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử; nâng cao chất lượng giáo dục, nghiên cứu Phật học; bảo tồn bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam; mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế; tăng cường pháp chế, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh hoạt động từ thiện, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, việc lấy giới luật và đạo hạnh làm nền tảng đặt ra yêu cầu xây dựng Tăng đoàn vững mạnh, chú trọng phẩm chất tu học, trí tuệ và trách nhiệm của mỗi tăng ni. Bởi sức sống và uy tín của Giáo hội không chỉ được thể hiện qua quy mô tổ chức hay số lượng cơ sở tự viện, mà trước hết phải được khẳng định bằng đạo phong, giới hạnh và năng lực phụng sự của đội ngũ tăng ni.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Giáo hội cũng đặt mục tiêu đổi mới phương thức hoằng pháp, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển các nền tảng Phật giáo số, nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo. Qua đó, đưa giáo lý từ bi, trí tuệ đến gần hơn với đời sống xã hội hiện đại, đáp ứng nhu cầu tu học ngày càng đa dạng của tăng ni, phật tử.

Cùng với đó, tinh thần nhập thế tiếp tục được phát huy thông qua các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đồng hành cùng sự nghiệp phát triển đất nước.

Những nội dung về kiện toàn Hội đồng Chứng minh, suy cử Hội đồng Trị sự nhiệm kỳ mới, sửa đổi Hiến chương lần thứ VIII và thông qua Nghị quyết Đại hội sẽ là những quyết sách quan trọng, định hình cơ cấu tổ chức và phương thức vận hành của Giáo hội trong chặng đường tiếp theo.

Tác giả: Vững Nguyễn