Nhiều thiền sư, giảng sư và hành giả Phật giáo có uy tín đã ký một bản kiến nghị kêu gọi chấm dứt thủ tục trục xuất đối với Mohsen Mahdawi, nhà hoạt động người Palestine đồng thời là một hành giả Phật giáo, thường trú nhân hợp pháp tại Hoa Kỳ và học viên cao học của Đại học Columbia.
Bản kiến nghị do Hội đồng Đoàn kết Làng Mai (Plum Village Solidarity Council) công bố, cho rằng các thủ tục trục xuất nhằm vào Mahdawi xâm phạm quyền tự do ngôn luận được Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ, đồng thời kêu gọi cộng đồng Phật giáo lên tiếng ủng hộ ông.
Trong số những người ký tên có các thiền sư và giảng sư Tara Brach, Jack Kornfield, Roshi Joan Halifax, Thượng tọa Bhikkhu Bodhi, Kaira Jewel Lingo cùng nhiều tu sĩ và giáo thọ thuộc các truyền thống Phật giáo Làng Mai, Theravāda, Tây Tạng và Thiền tông.
“Là những người thực hành phật pháp, cam kết gìn giữ giới không sát sinh và hướng đến sự giải thoát cho tất cả chúng sinh, chúng tôi đứng về phía Mohsen, khẳng định quyền tự do ngôn luận của ông, cũng như quyền thực hành tôn giáo mà ông lựa chọn, cụ thể là Phật giáo”, bản kiến nghị nêu rõ.
Mohsen Mahdawi lớn lên trong một trại tị nạn tại Bờ Tây và chuyển đến Hoa Kỳ năm 2014. Trong thời gian học đại học tại Columbia, ông từng giữ chức chủ tịch Hội Phật giáo Đại học Columbia, đồng thời đồng sáng lập Dar - hội sinh viên Palestine của trường. Tên tuổi của Mahdawi được biết đến rộng rãi hơn trong các cuộc biểu tình phản đối chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza, sau các cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu ngày 07/10/2023.
Mahdawi từng chia sẻ rằng Phật giáo và thực hành thiền đã giúp ông đối diện với những tổn thương tâm lý và chuyển hóa các cảm xúc khó khăn sau khi đến Hoa Kỳ. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2025, ông cho biết lần đầu tiếp cận giáo lý Phật giáo thông qua Hội Nhất thể Phổ quát (Unitarian Universalist) Đầu tiên tại Vermont, trước khi ngày càng gắn bó sâu sắc hơn với việc thực hành phật pháp.
Ngày 14/04/2025, cơ quan di trú Hoa Kỳ bắt giữ Mahdawi khi ông đến tham dự buổi phỏng vấn trong quy trình nhập quốc tịch tại bang Vermont. Chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách trục xuất ông dựa trên một điều khoản của luật di trú, cho phép trục xuất người không mang quốc tịch Hoa Kỳ nếu Ngoại trưởng xác định rằng sự hiện diện hoặc hoạt động của người đó có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với chính sách đối ngoại của Mỹ.
Mahdawi và các luật sư của ông cho rằng hành động này là sự trả đũa đối với những phát ngôn ủng hộ người Palestine, vốn thuộc phạm vi quyền tự do ngôn luận được Hiến pháp bảo vệ.
Ngày 30/04/2025, Thẩm phán Tòa án Liên bang Hoa Kỳ Geoffrey Crawford ra lệnh trả tự do cho Mahdawi trong thời gian vụ kiện habeas corpus - thủ tục pháp lý nhằm yêu cầu tòa án xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ một người tiếp tục được giải quyết. Trong phán quyết, ông Crawford nhận định vụ việc diễn ra trong bối cảnh những người cư trú hợp pháp, “không bị buộc tội hình sự hoặc có hành vi sai trái”, vẫn bị đe dọa giam giữ vì quan điểm chính trị của mình. Thẩm phán so sánh bầu không khí này với thời kỳ McCarthy, giai đoạn nước Mỹ chứng kiến các chiến dịch truy xét và đàn áp những người bị nghi ngờ có liên hệ với chủ nghĩa cộng sản.
Các thủ tục pháp lý liên quan đến Mahdawi tiếp tục kéo dài sang năm 2026. Tháng 2, một thẩm phán di trú ban đầu chấm dứt vụ việc trục xuất sau khi xác định chính phủ chưa xác thực đúng quy định một quyết định được cho là của Ngoại trưởng Marco Rubio. Tuy nhiên, Hội đồng Kháng cáo Di trú sau đó khôi phục thủ tục tố tụng, và đến tháng 6, một thẩm phán di trú khác đã ra quyết định trục xuất Mahdawi. Ông tiếp tục kháng cáo quyết định này tại Tòa Phúc thẩm Liên bang Hoa Kỳ Khu vực Một; vụ việc hiện vẫn đang được xem xét.
Ngày 21/07, một hội đồng gồm ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Khu vực Hai đưa ra phán quyết riêng, cho rằng tòa án liên bang tại Vermont không có thẩm quyền giải quyết đơn yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ Mahdawi, đồng thời hủy bỏ quyết định làm cơ sở cho việc trả tự do trước đó. Tuy nhiên, ngày 03/09, Tòa Phúc thẩm Khu vực Hai chấp thuận xem xét lại vụ việc theo thủ tục toàn thể (en banc), tạo điều kiện để toàn bộ các thẩm phán đủ điều kiện của tòa xem xét lại phán quyết nói trên.
Bản kiến nghị của cộng đồng Phật giáo hoan nghênh quyết định xem xét lại vụ án, đồng thời cho rằng hoạt động của Mahdawi phản ánh những giá trị cốt lõi của Phật giáo như bất bạo động, lòng từ bi và sự bảo vệ sự sống.
“Tôi đang đấu tranh cho công lý, để có thể nói lên sự thật của mình”, Mahdawi khẳng định trong một tuyên bố. Ông đồng thời kêu gọi bảo đảm “an toàn, tự do và quyền bình đẳng” cho người Palestine.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Phật giáo ngày càng được chú ý tại Hoa Kỳ. Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center), năm 2020, nước này có khoảng 4,4 triệu phật tử, chiếm khoảng 1,3% dân số.
Tác giả: Justin Whitaker/Chuyển ngữ: Tịnh Pháp
Nguồn link bài gốc: https://www.buddhistdoor.net/news/buddhist-leaders-sign-petition-supporting-palestinian-activist-mohsen-mahdawi/
Bình luận (0)